Priča o Martinu Luteru i početku Reformacije
Hrišćanska crkva je tokom svoje istorije pretrpela brojna cepanja koja su ostavila velike posledice. Ako bi se izabrala dva cepanja koja su prouzrokovala najveće posledice to su svakako Velika šizma iz XI veka, kada su pravoslavna i katolička crkva odlučile da idu zasebnim putem, ali i Reformacija iz XVI veka koja je na scenu dovela prostestante.
Mladost Martina Lutera
Ličnost za koju se veže početak reformacije je daroviti nemački sveštenik Martin Luter. Par meseci nakon što je završio studije teologije zadesila ga je strašna oluja, gde je strahovao za život od udara groma, i tada se zavetovao da će biti monah. Luter stupa u manastir u Erfurtu i kasnije biva proizveden u sveštenika, a takođe je predavao na univezitetima. Ovaj daroviti sveštenik je posetio Vatikan, centar katoličke crkve, i bio je zapanjen nemoralom koji je tamo video.
Postavljanje devedeset pet teza na vitemberškoj crkvi
Početkom XVI veka je katolička crkva praktikovala prodaju oproštajnica (indulgencija). Ljudi su plaćali novcem verujući da će im tako biti oprošteni gresi. Martin Luter se protiv toga pobunio i 31. oktobra 1517. godine je istakao svojih devedeset pet teza protiv indulgencija na vratima crkve u Vitembergu. Ovim je počela Reformacija koja se brzo proširila Evropom usled postojanja štamparskih mašina. Papa Lav X je tražio da Luter odustane od svojih stavova što Nemac nije hteo i na kraju je isključen iz katoličke crkve.
Luterovo učenje
Pored prodaje oproštajnica Luter je imao čitav niz zamerki na račun katoličke crkve. Kao vrhovni autoritet u pitanjima vere, Luter je priznavao Bibliju (Sveto Pismo), smatrajući da crkvena učenja moraju biti u skladu s njom. Kritikovao je više praksi katoličke crkve, između ostalog i obavezni celibat (bezbračnost) sveštenstva. Nakon što je isključen iz Katoličke crkve, 1525. godine oženio se Katarinom fon Bora, sa kojom je imao šestoro dece. Kao svete tajne je priznavao samo krštenje i pričešće. Luter je učio da se čovek spasava verom u Boga, a ne dobrim delima ili kupovinom oproštajnica. Odbacivao je papski primat i zalagao se za to da svaki vernik može neposredno da se obraća Bogu i sam čita Sveto pismo. Zbog toga je preveo Bibliju na nemački jezik i podržavao bogosluženje na narodnom jeziku.
Ulrih Cvingli i Žan Kalvin
Pored Martina Lutera, značajni reformatori bili su i Ulrih Cvingli i Džon Kalvin. Cvingli je u švajcarskom gradu Cirih sprovodio reforme zasnovane na Svetom pismu, odbacujući mnoge katoličke običaje i ukrase u crkvama. Kalvin je delovao u Ženevi, gde je razvio učenje o predodređenosti, prema kojem je Bog unapred odredio ko će biti spasen. Njegove ideje su se brzo proširile Evropom i imale veliki uticaj na razvoj protestantizma, naročito u Švajcarskoj, Francuskoj, Holandiji i Škotskoj.
Kontrareformacija
Kao odgovor na širenje protestantizma, katolička crkva je pokrenula kontrareformaciju, čiji je cilj bio da učvrsti katoličko učenje i otkloni zloupotrebe u crkvenom životu. Važnu ulogu u tome imao je Ignjacio Lojola, koji je 1540. godine osnovao Družbu Isusovu (jezuite), red posvećen obrazovanju, misionarskom radu i širenju katoličke vere. Najvažniji događaj kontrareformacije bio je Koncil u Trentu, na kome su potvrđena osnovna načela katoličke vere i sprovedene reforme unutar Crkve. Reformacija i kontrareformacija dovele su do trajne podele zapadnog hrišćanstva na katolike i protestante i izazvale velike verske, političke i društvene promene u Evropi, čije su se posledice osećale vekovima.